Danh Mục

Sỏi mật có thể gây xơ gan ?

Sỏi mật gây ra rất nhiều biến chứng: viêm tụy, viêm gan, nhiễm trùng đường mật, xơ gan… Thói quen ăn uống không đúng cách, béo phì và lối sống lười vận động là những yếu tố cơ bản gây ra bệnh.

Sỏi mật có thể gây xơ gan ? 1Dịch mật sau khi được tạo ra trong gan sẽ theo đường mật tới dự trữ tại túi mật và được đưa vào lòng ruột khi cần tiêu hóa thức ăn. Khi có sự hình thành của viên sỏi tại bất kỳ vị trí nào trong lòng đường mật sẽ gây ra ứ trệ dòng mật trong gan và khó lưu thông xuống lòng ruột. Tùy theo kích thước và vị trí viên sỏi trong đường mật mà gây ra những triệu chứng khác nhau trên lâm sàng.

Dấu hiệu bạn mắc bệnh

Khoảng 80% sỏi túi mật không có triệu chứng hoặc có triệu chứng nhưng rất nhẹ, 20% bệnh nhân có triệu chứng biểu hiện bằng các cơn đau bụng dữ dội ở dưới sườn phải (cơn đau quặn gan). Đây là triệu chứng nổi bật của sỏi túi mật.

Cơn đau xuất hiện do sỏi di chuyển đến ống cổ túi mật, gây tắc tạm thời và do căng giãn dẫn đến thiếu máu gây ra cơn đau. Các cơn đau thường hay xảy ra sau một bữa ăn nhiều mỡ, rượu hoặc trong thời kỳ trước khi hành kinh hoặc khi quá căng thẳng thần kinh. Cơn đau thường xuất hiện vào buổi tối hoặc vào ban đêm, cơn đau liên tục, tăng dần lên đôi khi đi kèm theo các triệu chứng như rối loạn nhịp thở, ngoại tâm thu, chậm nhịp tim. Cơn đau có thể kéo dài vài phút đến vài giờ. Nếu cơn đau kéo dài trên 6 giờ có thể có khả năng có biến chứng viêm túi mật.

Chẩn đoán sỏi túi mật đơn giản chỉ cần siêu âm là có thể phát hiện được sỏi. Viêm túi mật cấp – một biến chứng thường gặp của sỏi túi mật (90%). Triệu chứng của viêm túi mật cấp lúc khởi đầu cũng giống như một cơn đau quặn gan nhưng kéo dài hơn, mức độ nặng hơn và dùng thuốc giảm đau không đỡ, bệnh nhân không dám hít thở sâu, đau có thể lan lên vai phải. Ngoài ra, bệnh nhân còn có các triệu chứng khác như co cứng cơ bụng, buồn nôn, trướng hơi. 20% bệnh nhân bị viêm túi mật cấp có thể có biến chứng hoại tử thủng túi mật và viêm phúc mạc phải can thiệp ngoại khoa cấp cứu.

Biến chứng xơ gan do tắc mật

Sỏi làm mật ứ trệ lại trong gan gây viêm gan cấp và mạn tính. Nhu mô gan dần dần xuất hiện các dải xơ do viêm. Quá trình này diễn ra lâu ngày sẽ làm tế bào gan thoái hóa, hoại tử và được thay thế dần bằng các tế bào “tân tạo” mất chức năng, đường mật cũng bị viêm và xơ hóa. Hậu quả cuối cùng dẫn tới xơ gan, dần dần làm cho gan teo nhỏ, cứng chắc, bề mặt xuất hiện các nốt lổn nhổn như đầu đinh.

Vì sao có sỏi trong đường mật ?

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học Trường đại học Kentucky (Mỹ) về yếu tố nguy cơ gây bệnh sỏi túi mật thì béo phì là một nguy cơ chính. Người có vòng eo trên 91,5 cm nguy cơ phải mổ lấy sỏi mật cao gấp 2 lần người có vòng eo dưới 66 cm. Chỉ số eo/hông từ 0,86 trở lên tăng 40% nguy cơ bị sỏi mật so với người có chỉ số này dưới 0,7.

Nguyên nhân gây ra sỏi mật được nhiều tác giả cho rằng trong bệnh viêm túi mật mạn tính, sỏi mật phát sinh ra là do cholesterol , ngoài ra còn do ứ đọng mật và nhiễm khuẩn túi mật, trong đó yếu tố chủ yếu là do giun. Hiện tượng táo bón đã tạo ra cơ hội cho vi khuẩn đường ruột phát triển dẫn đến viêm tá tràng, túi mật và ống mật, do đó làm cho mật dễ lắng xuống thành sỏi.

Phòng tránh sỏi mật đúng cách

  • Trước hết phải điều trị các nguyên nhân dễ gây ra bệnh: nhiễm khuẩn, nhiễm độc, ký sinh trùng (tẩy giun sán định kỳ)…
  • Chế độ ăn phải giảm mỡ: các chất mỡ ảnh hưởng tới chức năng gan, mật. Nhiều mỡ làm cho mật xuống ruột không điều hòa, kích thích túi mật co bóp quá mạnh. Cần hạn chế thức ăn có nhiều cholesterol như phủ tạng động vật, lòng đỏ trứng…
  • Cung cấp đầy đủ chất đạm: để chống thoái hóa mỡ tế bào gan. Chất cholin có thể chống lại sự xâm nhập mỡ vào gan gây ra bởi chế độ thiếu đạm. Methionin là một axit amin thiết yếu có nhiều trong các chất đạm (casein) của sữa giúp cho sự tổng hợp cholin. Cholin và methionin được gọi là các chất tiền mỡ (lipotrope) vì nó có tác dụng chuyển các chất béo từ gan đến các kho dự trữ mỡ ở dưới da.
  • Cân đối giữa các thành phần tinh bột, chất đạm, rau xanh và vitamin: Bình thường một phần glucid của thức ăn được dự trữ trong gan dưới dạng glycogen, chức năng chuyển hóa và dự trữ glycogen giúp gan phát huy được vai trò giải độc. Khi gan bị tổn thương thì glycogen bị giảm đi. Phải tăng glucid trong chế độ ăn để tăng dự trữ glycogen, giảm sự xâm nhập mỡ vào gan. Tăng cường các loại vitamin bằng cách bổ sung hoa quả tươi và rau xanh trong bữa ăn.
  • Uống đủ nước và hạn chế ăn mặn.
  • Hàng ngày ăn uống đúng giờ để mật lưu thông đều đặn, không bị lắng đọng thất thường.
  • Duy trì cân nặng không vượt quá chuẩn mực dành cho lứa tuổi.
  • Thường xuyên tập luyện thể thao hàng ngày.

BS. Phạm Thị Thục

Tổng đài tư vấnĐiểm bán Vượng Can

Bình luận