Danh Mục

Bệnh gan nhiễm mỡ là gì ?

Gan nhiễm mỡ là hiện tượng tế bào gan bị tích tụ mỡ nhiều hơn bình thường (quá 5% trọng lượng). Bệnh thường không có triệu chứng gì đặc biệt, nhiều người chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe. Nhưng khi có các dấu hiệu của bệnh biểu hiện ra bên ngoài thì gan đã bị tổn thương nặng, khó hồi phục.

Lầm tưởng: Chỉ người béo mới mắc bệnh này 1Lầm tưởng: Chỉ người béo mới mắc bệnh này

Nhiều người cho rằng chỉ người mập mới bị gan nhiễm mỡ. Thật sự béo phì chỉ là nguyên nhân thường gặp nhất của gan nhiễm mỡ. Không béo phì vẫn có thể mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Có thể liệt kê một số nguyên nhân làm gan nhiễm mỡ theo thứ tự ưu tiên như sau:

  • Hàng đầu là người uống rượu bia (90% số người thường uống rượu bia sẽ bị gan nhiễm mỡ).
  • Thừa cân – béo phì, rối loạn mỡ máu: tăng triglycerid, tăng cholesterol máu…
  • Đái tháo đường.
  • Tăng huyết áp.
  • Viêm gan siêu vi mãn tính: viêm gan siêu vi B, viêm gan siêu vi C.
  • Dùng các thuốc độc cho gan: INH chữa lao, methyldopa chữa tăng huyết áp, aminazin điều trị tâm thần… Cần chú ý là dùng quá liều các vitamin tan trong dầu, nhất là vitamin A, có thể gây nên gan nhiễm mỡ và thoái hóa mỡ ở gan. Một loại thuốc khác cũng có khả năng gây tích tụ mỡ ở gan là các corticoid (có trong thành phần các thuốc trị hen suyễn, khớp và đông dược không rõ nguồn gốc).
  • Suy dinh dưỡng, thiếu chất đạm trong chế độ ăn gây nên tình trạng thiếu các acid amin để vận chuyển mỡ khỏi gan.
  • Giảm cân quá nhanh (trên 1kg/tuần).
  • Nuôi ăn bằng đường truyền tĩnh mạch liên tục kéo dài.

Đa số người bệnh chỉ tình cờ biết mình mắc gan nhiễm mỡ khi đi khám sức khỏe và thực hiện siêu âm ổ bụng.

Hậu quả của gan nhiễm mỡ

Lá gan nặng khoảng 1,2 – 1,5 kg nằm trong ổ bụng bên phải, nấp sau bờ sườn, ngay dưới cơ hoành. Trong đó tỷ lệ chất mỡ chiếm không quá 5% trọng lượng của gan. Khi lượng mỡ tích tụ vượt quá 5% được gọi là gan nhiễm mỡ.

Tùy theo nguyên nhân gây bệnh, hoàn cảnh sống và bệnh lý khác kèm theo mà gan nhiễm mỡ có thể gây ra những hậu quả ở nhiều mức độ khác nhau.

Khi mới mắc bệnh, tổ chức mỡ còn ít nên không gây ảnh hưởng gì tới cuộc sống người bệnh. Về sau, tổ chức mỡ xuất hiện ngày càng nhiều, gây chèn ép, gây viêm, thoái hóa và hoại tử tế bào gan mà hình thành quá trình viêm gan mạn tính, hậu quả cuối cùng là xơ gan.

Nếu nguyên nhân do rượu thì khả năng diễn tiến thành viêm gan mãn và xơ gan rất cao (trên 50%), gây các biến chứng suy gan, xuất huyết tiêu hóa với tỷ lệ tử vong cao.

Nếu do béo phì, dư cân, tăng mỡ máu thì theo quan niệm trước đây cho là khá lành tính không nguy hiểm. Tuy nhiên, ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy các hạt mỡ tích tụ quá nhiều ở gan vẫn có thể gây viêm gan mãn tính do thoái hóa mỡ gan và dần dần dẫn đến xơ gan. Thống kê cho biết khoảng 10% tình trạng gan nhiễm mỡ do nhóm nguyên nhân này diễn tiến đến viêm gan mãn và xơ gan.

Điều trị và phòng bệnh hiệu quả

Gan nhiễm mỡ tiến triển âm thầm qua nhiều giai đoạn và gây nhiều hậu quả đáng tiếc ở giai đoạn muộn. Tuy nhiên chúng ta có thể chấm dứt hoàn toàn sự phát triển của bệnh ở bất cứ giai đoạn nào khi điều trị đúng cách theo đơn bác sĩ và loại bỏ hết các nguyên nhân gây bệnh. Cần kiên trì điều trị và có chế độ ăn uống sinh hoạt đúng cách, có thể kéo dài tới 1-2 năm mới có thể loại trừ hết tổ chức mỡ “dư thừa” trong gan. Cụ thể, cần chú ý thực hiện tốt các việc sau:

  • Kiêng các chất kích thích: rượu, bia, thuốc lá, chè, cà phê…
  • Hạn chế các thực phẩm giàu cholesterol (phủ tạng động vật, lòng đỏ trứng…).
  • Tăng cường rau xanh và bổ sung trái cây tươi vào khẩu phần ăn (mỗi ngày nên ăn tối thiểu 300 g rau xanh, 200 g quả chín tươi).
  • Một số thức ăn có tác dụng giảm mỡ như: dầu đậu nành, cà chua, ớt vàng, rau ngót, cần tây, tỏi, bắp chuối, chanh, cam, quýt, bưởi, táo chín, trà xanh. Các thực phẩm này còn có thêm tác dụng chống gốc oxy hóa, chống lão hóa cho cơ thể.
  • Khám định định kỳ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa – gan mật để có kế hoạch theo dõi điều trị thích hợp.
  • Nên xét nghiệm kiểm tra xem có bị nhiễm siêu vi viêm gan B, C… kèm theo hay không. Nếu có cần được theo dõi và điều trị kịp thời. Nếu chưa mắc bệnh thì nên tiêm phòng vaccine.
  • Dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh những thuốc độc với gan.
  • Điều trị các bệnh kèm theo: đái tháo đường, béo phì, thừa cân, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp…
  • Tập thể dục thường xuyên ít nhất 15-30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày/tuần.

BS. TRẦN NGỌC LƯU PHƯƠNG
Phó khoa nội tiêu hóa Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

Tổng đài tư vấnĐiểm bán Vượng Can
Có thể bạn quan tâm:

Bình luận